Adem-i Merkeziyetçilikten Merkezi Yönetime
Bugünün Türkiyesi’nin üzerine inşa edilmiş olduğu sistem olan ulus devlet projesinin 1924 tarihine dayandığı ve esas olarak 1921 Teşkilat-ı Esasiye’nin öngördüğü adem-i merkeziyetçi yapıdan uzaklaşılma iradesini yansıttığı tarihsel bir gerçektir. Yeni bir devletin kurtuluşçu bir saikle İstanbul’daki muadiline karşı forme edildiği ve toplumu oluşturan unsurların ortak bir düşmana karşı bir ülkü çerçevesinde hareket etmeye iknası için tasarlanan kısa ve etkili bir metin olan 1921 anayasası, iktidarın kaynağını gökyüzünden yeryüzüne indirirken (Hakimiyet kayıtsız şartsız milletindir.) beri yandan başta Doğu’daki Kürt unsurlar olmak üzere birçok toplumsal yapının bulunduğu Anadolu coğrafyası için daha özerk bir yönetim öngörüyordu. Sadece bu kadarla da değil, cumhuriyetin ilanı sırasında Mustafa Kemal’in hazırlatmış olduğu bir anayasa taslağı, 1921 anayasasının yerine netlik ayarı daha iyi yapılmış ve bugün bölgeli devlet modeline karşılık gelen bir yapıyı kurmayı öneriyordu. İlginçt...